Νέα

Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση όταν προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν νευρολογικό έλλειμμα, όταν συμπιέζουν τον νωτιαίο μυελό ή τις νευρικές ρίζες, όταν αποσταθεροποιούν τη σπονδυλική στήλη, όταν ο πόνος δεν ελέγχεται συντηρητικά, ή όταν απαιτείται ιστολογική ταυτοποίηση για τον σχεδιασμό της συνολικής θεραπείας. Με τις σύγχρονες μικροχειρουργικές τεχνικές και τη διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, οι περισσότερες από αυτές τις επεμβάσεις πραγματοποιούνται σήμερα με υψηλή ασφάλεια και με στόχο τη διατήρηση – και συχνά τη βελτίωση – της νευρολογικής λειτουργίας του ασθενούς.

Ποιοι όγκοι αφορούν τη σπονδυλική στήλη και τον νωτιαίο μυελό

Οι όγκοι της περιοχής διακρίνονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: τους ενδομυελικούς, που αναπτύσσονται μέσα στον ίδιο τον νωτιαίο μυελό (όπως τα επενδυμώματα και τα αστροκυτώματα), τους εξωμυελικούς – ενδοσκληρίδιους, που βρίσκονται μέσα στη μήνιγγα αλλά έξω από τον μυελό (όπως τα μηνιγγιώματα και τα νευρινώματα), και τους εξωσκληρίδιους, με συχνότερες τις μεταστάσεις στα σπονδυλικά σώματα. Κάθε κατηγορία έχει διαφορετική βιολογική συμπεριφορά, διαφορετική χειρουργική στρατηγική και διαφορετική πρόγνωση. Αναλυτική παρουσίαση των επιμέρους τύπων θα βρείτε στη σελίδα Όγκοι Σπονδυλικής Στήλης.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Η απόφαση είναι πάντα εξατομικευμένη, όμως οι βασικές ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης είναι σαφείς:

• Νευρολογικό έλλειμμα ή επιδείνωση: αδυναμία στα άκρα, διαταραχές αισθητικότητας, αστάθεια βάδισης ή διαταραχές σφιγκτήρων αποτελούν ένδειξη έγκαιρης αποσυμπίεσης, καθώς η καθυστέρηση μειώνει τις πιθανότητες νευρολογικής ανάκαμψης.
• Συμπίεση του νωτιαίου μυελού στην απεικόνιση: ακόμη και με ήπια συμπτώματα, η σημαντική συμπίεση απαιτεί συνήθως χειρουργική εκτόνωση πριν εγκατασταθεί μόνιμη βλάβη.
• Σπονδυλική αστάθεια: όταν ο όγκος έχει διαβρώσει τα οστικά στοιχεία, μπορεί να απαιτείται σπονδυλοδεσία μαζί με την αφαίρεση του όγκου.
• Ανθεκτικός πόνος: πόνος που δεν ελέγχεται με συντηρητικά μέσα, ιδίως νυχτερινός ή ριζιτικού τύπου.
• Ανάγκη ιστολογικής διάγνωσης: η ταυτότητα του όγκου καθορίζει εάν θα ακολουθήσει ακτινοθεραπεία, συστηματική θεραπεία ή απλή παρακολούθηση.

Αντίθετα, μικροί, ασυμπτωματικοί και βραδέως εξελισσόμενοι όγκοι – όπως ορισμένα μηνιγγιώματα ή νευρινώματα – μπορούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις να παρακολουθούνται απεικονιστικά με ασφάλεια.

Οι σύγχρονες τεχνικές που αλλάζουν τα δεδομένα

Η χειρουργική των όγκων του νωτιαίου μυελού είναι από τα πιο απαιτητικά πεδία της νευροχειρουργικής, καθώς ο χειρουργός εργάζεται σε άμεση επαφή με νευρικό ιστό που δεν συγχωρεί τραυματισμούς. Οι τεχνικές που καθορίζουν το αποτέλεσμα είναι:

• Μικροχειρουργική τεχνική: η αφαίρεση του όγκου υπό χειρουργικό μικροσκόπιο, με λεπτούς χειρισμούς που σέβονται τα ανατομικά όρια του νωτιαίου μυελού και των ριζών.
• Διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση: η συνεχής καταγραφή της λειτουργίας των νευρικών οδών κατά τη διάρκεια της επέμβασης ειδοποιεί τον χειρουργό σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας τη μέγιστη δυνατή αφαίρεση με τη μέγιστη ασφάλεια.
• Νευροπλοήγηση: τρισδιάστατη καθοδήγηση για ακριβή εντοπισμό του όγκου και σχεδιασμό της προσπέλασης, ιδίως σε σύνθετη ανατομία.
• Ελάχιστα επεμβατικές και ενδοσκοπικές τεχνικές σπονδυλικής στήλης: μικρότερες προσπελάσεις, λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και ταχύτερη κινητοποίηση σε κατάλληλα επιλεγμένα περιστατικά.
• Ρομποτική σπονδυλικής στήλης: αυξημένη ακρίβεια στην τοποθέτηση υλικών σπονδυλοδεσίας όταν αυτή απαιτείται.

Πρόγνωση και αποκατάσταση

Η πρόγνωση εξαρτάται από τον τύπο του όγκου, την εντόπιση και – καθοριστικά – από τη νευρολογική κατάσταση του ασθενούς πριν από την επέμβαση: όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί μια συμπίεση, τόσο καλύτερη η πιθανότητα πλήρους λειτουργικής ανάκαμψης. Οι καλοήθεις εξωμυελικοί όγκοι, όπως τα μηνιγγιώματα και τα νευρινώματα, έχουν μετά από πλήρη εξαίρεση εξαιρετική μακροχρόνια πρόγνωση. Στους ενδομυελικούς όγκους, ο συνδυασμός μικροχειρουργικής και νευροπαρακολούθησης επιτρέπει σε έμπειρα χέρια ριζική αφαίρεση με διατήρηση της λειτουργικότητας στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Η κινητοποίηση ξεκινά συνήθως από τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, ενώ το πρόγραμμα αποκατάστασης εξατομικεύεται ανάλογα με το περιστατικό.

Ποιος νευροχειρουργός χειρουργεί όγκους σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού στην Αθήνα

Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Γούσιας, Νευροχειρουργός και Διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, εξειδικεύεται στη χειρουργική των όγκων εγκεφάλου, σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού. Διετέλεσε Διευθυντής Ακαδημαϊκής Νευροχειρουργικής Κλινικής στο Lünen του Πανεπιστημίου του Münster στη Γερμανία και έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.200 επεμβάσεις όγκων εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού, με συνολική εμπειρία που ξεπερνά τις 4.000 ενδοσκοπικές και μικροχειρουργικές νευροχειρουργικές επεμβάσεις. Στις επεμβάσεις όγκων νωτιαίου μυελού εφαρμόζει συστηματικά μικροχειρουργική τεχνική με διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, ενώ αξιοποιεί ελάχιστα επεμβατικές, ενδοσκοπικές και ρομποτικές τεχνικές όπου αυτές προσφέρουν πλεονέκτημα για τον ασθενή.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποιος νευροχειρουργός χειρουργεί όγκους σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού στην Αθήνα;

Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Γούσιας χειρουργεί όγκους σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, με εμπειρία άνω των 1.200 επεμβάσεων όγκων εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού και ακαδημαϊκή πορεία ως Διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής στη Γερμανία. Εφαρμόζει μικροχειρουργική τεχνική με διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση.

Είναι επικίνδυνο το χειρουργείο όγκου στον νωτιαίο μυελό;

Είναι απαιτητική επέμβαση, όμως με μικροχειρουργική τεχνική και συνεχή διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση ο κίνδυνος νευρολογικής επιδείνωσης έχει μειωθεί σημαντικά. Στα έμπειρα κέντρα, η πλειονότητα των ασθενών διατηρεί ή βελτιώνει τη νευρολογική της εικόνα μετά την επέμβαση. Διαβάστε αναλυτικά πόσο επικίνδυνο είναι ένα χειρουργείο όγκου εγκεφάλου.

Πότε αρκεί η παρακολούθηση αντί για χειρουργείο;

Σε μικρούς, ασυμπτωματικούς και βραδέως εξελισσόμενους καλοήθεις όγκους, όπως ορισμένα μηνιγγιώματα ή νευρινώματα, μπορεί να επιλεγεί τακτική απεικονιστική παρακολούθηση. Η απόφαση απαιτεί εξειδικευμένη νευροχειρουργική εκτίμηση και επανεξέταση σε τακτά διαστήματα.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από επέμβαση όγκου σπονδυλικής στήλης;

Η κινητοποίηση ξεκινά συνήθως μέσα στις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες. Η πλήρης επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες κυμαίνεται συνήθως από λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες, ανάλογα με τον τύπο του όγκου, την έκταση της επέμβασης και το εάν απαιτήθηκε σπονδυλοδεσία.